ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୪।୪: ପୃଥିବୀ ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହ, ଯେଉଁଡି ପ୍ଲେଟ୍ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ରହିଛି। ଏହି ପକ୍ରିୟା ମହାଦେଶର ଗଠନରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଜୀବନର ଉତ୍ପତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ରହିଥିବ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ତାହା ହେଲା ପୃଥିବୀରେ କେବେଠାରୁ ପ୍ଲେଟ୍ ଟେକ୍ନୋନିକ୍ସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ୪୫୦ କୋଟି ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
ନୂଆ ରିସର୍ଚ୍ଚରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ରହସ୍ୟକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମାଣ୍ଟେଲ ଓ ସେ ସମୟର ରାସାୟନିକ ତତ୍ତ୍ବର ବ୍ୟବହାରର ବିଶ୍ଲେଷଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ‘ନେଚର’ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟି, କର୍ଟିନ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ,କ୍ବିନ୍ସଲାଣ୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଲିଓନ୍ର ରିସର୍ଚ୍ଚର ଟିମ୍ ଗାଣିତିକ ମଡେଲିଂର ବ୍ୟବହାର କରି ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀର କୋର ତିଆରି ହେଉଥିଲା ଓ ପୃଷ୍ଠରୁ ତରଳୁଥିବା ଲାଭାରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇ ରହିଥିଲା ସେତେବେଳେ ସେଥିରେ କେଉଁଭଳି ରାସାୟନିକ ପକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିଲା ?
ରିସର୍ଚ୍ଚରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପୃଷ୍ଠ, ଯାହାକୁ ପ୍ରୋଟୋକ୍ରଷ୍ଟ କୁହାଯାଏ, ସେଥିରେ ରାସାୟନିକ ବିଶେଷ୍ବତ ମିଳିଥିଲା। ଯାହାକି ଆଜିର ମହାଦେଶର ପୃଷ୍ଠରେ ଦେଖାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ ନିୟାବିୟମ ଉପାଦାନ ତରଳିକି ପୃଥିବୀର କୋରରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲା, ସେଭଳି ରେୟର ଆର୍ଥ ଏଲିମେଣ୍ଟର ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ମାଗନା ସହ ଉପରକୁ ଆସି ଥଣ୍ଡା ହୋଇ କ୍ରଷ୍ଟ ତିଆରି କରିଥିଲା। ଏଥିରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେଉଁ ରାସାୟନିକ ପରିଚୟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲେଟ୍ ଟେକ୍ନୋନିକ୍ସର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ମାନୁଥିଲେ ତାହା ପୃଥିବୀର ତିଆରି ସମୟରୁ ହିଁ ଥିଲା।
ପୂର୍ବରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନୁଥିଲେ ପ୍ଲେଟ୍ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ସ ଆରମ୍ଭ ହେବାପରେ ମହାଦ୍ବୀପ କ୍ରଷ୍ଟ ନିଜର ବିଶିଷ୍ଟ ରାସାୟନିକ ପରିୟଚକୁ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସଫଳତା ମିଳିଥିଲା। ତେବେ ଏହି ରିସର୍ଚ୍ଚ ଅନୁସାରେ, ମହାଦେଶୀୟ କ୍ରଷ୍ଟର ଏହା ରାସାୟନିକ ପରିଚୟ ପରିଚୟ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଥିଲା ଓ ସମୟ ସହ ବହୁବାର ତିଆରି ହୋଇ ଦ୍ବୀପପୁଞ୍ଜରେ ମିଶି ଯାଇଥିଲା। ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମତରେ ପ୍ଲେଟ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ସ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ସନ୍ତୁଳନ ଓ ଜୈବିକ ପକ୍ରିୟାକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି। ଏହି ପକ୍ରିୟା ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର ହାଇଡ୍ରୋଥର୍ମାଲ ଭେଣ୍ଟସ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ। ଯାହାକି ପ୍ରାଚୀନ ଜୀବନ ପାଇଁ ଶକ୍ତିର ସ୍ରୋତ ରହିବ।